Advent in plaats van nachtmerrie: kerstkennis over lootjes trekken

Wat betekent lootjes trekken?

Waarom heet het lootjes trekken? Een kerstelf is een oud Noordse figuur uit sagen, die in de kersttijd stiekem goede dingen doet of soms kleine grapjes uithaalt. De Zweedse traditie wordt in het land van oorsprong “Julklapp” genoemd en vindt plaats van de eerste decemberdag tot aan Kerstmis. Julklapp bestaat uit het woord “Jul”, wat zoveel betekent als cadeau, en “klapp”, het aankloppen. Nog altijd gooit de elf traditioneel zijn cadeau bij de deur van zijn partner, klopt aan en moet daarna snel wegglippen, zodat de gever onbekend blijft. Bij de traditionele Julklapp worden de kleine cadeaus echter pas op kerstavond overhandigd. 

Bij lootjes trekken gaat het minder om materiële waarde dan om originaliteit. Dat getuigt van wederzijdse waardering.

Hoe werkt lootjes trekken?

Tegenwoordig zijn er verschillende vormen van lootjes trekken, zoals kringloopcadeautjes, dobbelspel-lootjes trekken of rooflootjes. Klassiek gezien wordt er in een groep anoniem lootjes getrokken. De namen worden dan willekeurig uit een hoed of iets dergelijks getrokken.

Let er alleen op dat deelnemers zichzelf niet trekken. Een app kan hierbij ook helpen door de koppels via loting te bepalen. Er wordt graag onder collega’s en vrienden lootjes getrokken. Het voordeel hiervan is dat iedereen maar één cadeau hoeft te regelen en zich daardoor meer verdiept in de persoon die een cadeau krijgt. Zo leren jullie elkaar nog beter kennen. Lootjes trekken binnen een team of bedrijf kan daarbij het wij-gevoel versterken.

Er zijn daarbij ook regels waar je op moet letten:

Welke taboes zijn er?

Hoe eenvoudig, leuk en gezellig lootjes trekken ook klinkt, het brengt ook enkele risico’s met zich mee. Om een slechte sfeer, ruzie en pijnlijke misstappen te voorkomen, zijn er een paar taboes rond cadeaus waar je rekening mee moet houden. Wie bij het lootjes trekken op het werk een collega trekt van wie de voorkeuren onbekend zijn, kan zich óf verschuilen achter een alibi-cadeau (zoals badzout, een theemelange of een kandelaar – de internationaal erkende faillietverklaringen onder de cadeaus bij lootjes trekken) óf simpelweg wanhopig worden.

Een andere valkuil zijn grappig bedoelde cadeaus. Dat is veruit het grootste en belangrijkste taboe in de wereld van lootjes trekken. Want iets dat grappig bedoeld is, kan vreselijk verkeerd vallen. Een paar voorbeelden: een heupfles voor de (eigenlijk) anonieme alcoholist, een kookboek om af te vallen voor iemand met overgewicht of een gratis lidmaatschap van een datingsite voor iemand die net gescheiden is. Juist met Kerstmis is voorzichtigheid met gevoelens extra belangrijk. In het algemeen horen alcohol, aanstootgevende of al te persoonlijke zaken niet thuis in cadeautasjes voor lootjes trekken. Verzorgingsartikelen of opberghelpers kun je ook beter vermijden – zoiets kan al snel verkeerd overkomen. Cadeaus die de afgesproken limiet (meestal 5 of 10 €) ver overschrijden, zijn absoluut ongepast.

Hoe vind ik een geschikt cadeau voor lootjes trekken?

Wat kun je dus doen? Na de loting blijven er vaak maar een paar dagen of in het gunstigste geval weken over om meer te weten te komen over degene voor wie je een cadeau zoekt. Nu vervallen in clichématige denkpatronen zou waanzin zijn. Alleen omdat de collega van de boekhouding een vrouw is, betekent dat nog niet dat ze blij wordt van keukengerei. Alleen omdat de collega van techniek technisch is, heeft hij echt geen felgekleurde schroevendraaier nodig.

Creativiteit is gevraagd – en een paar James Bond-eigenschappen. Zo kan het zeker geen kwaad om degene die je iets gaat geven een paar dagen wat meer aandacht te schenken dan anders. “Aha!”, vertelt hij bij het koffieapparaat dat hij die slappe kantoorprut helemaal niets vindt en thuis een originele merkkoffiemachine uit de jaren zestig heeft staan. Een koffiegourmet! Daar kun je minstens net zoveel mee als met de terloopse opmerking van de bureaubuurvrouw dat de collega de volgende dag een uur eerder stopt met werken, omdat ze naar het concert van David Garrett wil gaan.

Hoe persoonlijker en origineler het cadeau is, hoe beter – want cadeaus drukken waardering uit. Soms is het die extra kleine gedachte die van een klein cadeau iets bijzonders maakt. Bijvoorbeeld wanneer een collega zich toch al niet bijzonder gewaardeerd voelt en dan een behoorlijk persoonlijk en goed gekozen cadeau krijgt. Daarmee zijn we meteen bij het volgende punt: zelfgemaakte cadeaus, al is het maar een trommel koekjes, een taart of een fotoboek over een van de passies van de collega, zijn altijd beter dan gedachteloos gekochte spullen.

Je oren spitsen en je ogen openhouden kan dus geen kwaad, al helemaal niet als kerstelf. Observeer je collega’s tijdens het werk op hun stoelen. En voor iedereen die op die manier geen nieuwe informatie boven tafel heeft gekregen, volgt hier een lijst met ideeën voor je kerstcadeau.

• Bakmix in een pot (zelf samengesteld)
• Zelf genaaid of gebreid
• Zelfgemaakte pralines of kleurrijke gebroken chocolade
• Zelfgemaakte sieraden
• Vaste handzeep
• Ingemaakte lekkernijen zoals jam, siroop of pesto
• Zelfgebakken lekkers zoals koekjes of cake
• Zelfgemaakte adventskalender (kan afhankelijk van de voorkeur van de ontvanger met verschillende theesoorten, gereedschapsonderdelen etc. worden gevuld)

• Draadloze telefoonoplader (zoek van tevoren uit of de telefoon van je collega dit ondersteunt)
• Een mokverwarmer voor wie z’n koffie of thee nog weleens vergeet
• USB-ventilator
• Een persoonlijke mok voor op kantoor
• Theezakjes-organizer (voor theedrinkers)
• Een boom planten: „Plant For The Planet“ (een campagne die het steunen waard is)
• Kruik met winters motief op de hoes (voor koukleumen)
• Adventskalender 
• Custom-muesli (verschillende online aanbieders stellen de gewenste mix samen)

Bij een groter budget is een gezamenlijk cadeau een goed idee. Wat dacht je bijvoorbeeld van een nieuwe bureaustoel voor ergonomisch werken?