De ideale temperatuur op de werkplek is een compromis tussen arbeidsrechtelijke bepalingen en de afspraken onder collega's. Vooral in kantoortuinen ontstaan door de verschillende behoeften van medewerkers regelmatig conflicten. Enkele inzichten in de invloed van temperatuur en binnenklimaat op welzijn en productiviteit kunnen helpen bij het maken van de juiste keuze. Uiteindelijk gaat het bij kantoororganisatie niet alleen om de juiste bureaustoel en het bijbehorende bureau, maar ook om verstandige klimatologische omstandigheden.
-
Temperaturen in kantoorruimtes en binnenklimaat
-
De wettelijke richtlijnen voor de temperatuur op kantoor
-
Productiviteit en binnenklimaat
-
Conclusie: ruimtetemperatuur op kantoor
Temperaturen in kantoorruimtes en binnenklimaat
Temperatuur op de werkplek
Kou lijden op kantoor door te hoog ingestelde airconditioning is je waarschijnlijk net zo bekend als oververhitte ruimtes door buitensporig hoge verwarmingstemperaturen. Je welzijn tijdens het werk hangt echter in beslissende mate af van een zinvolle temperatuur op kantoor. Onder optimale omstandigheden heb je altijd de mogelijkheid om de temperatuur aan jouw wensen aan te passen. In ruimtes die je niet alleen gebruikt, is het belangrijk rekening te houden met de belangen van alle werknemers.
Daarbij is het handig om enkele feiten over de werking van temperatuur in gedachten te houden. Een vuistregel zegt dat de optimale ruimtetemperatuur op kantoor te herkennen is aan het feit dat niemand zich eraan stoort. Anders wordt ze een stressfactor die een negatieve invloed kan hebben op het fysieke of psychische welzijn. Een te warme ruimte leidt op de lange termijn tot uiteenlopende symptomen, waaronder hoofdpijn, allergische reacties, vermoeidheid en zelfs een verzwakt immuunsysteem. Voortdurend kou lijden op kantoor kan daarentegen leiden tot een verhoogde vatbaarheid voor infecties door een verminderde doorbloeding.
BINNENKLIMA OP KANTOOR
Niet alleen de temperatuur op kantoor is doorslaggevend, maar ook het complete binnenklimaat. Dat bestaat uit verschillende componenten, waarvan de temperatuur er slechts één is. Daar komen luchtvochtigheid, luchtbeweging en luchtkwaliteit bij, evenals het soort werkzaamheden en de zwaarte daarvan. Als je op kantoor uitsluitend zittend werk doet, stel je andere eisen aan het binnenklimaat dan een collega die fysiek zwaar werk verricht. Ook de buitentemperaturen beïnvloeden de temperatuur op kantoor en hebben daardoor effect op de werkprestaties.
Als je een kantoor wilt inrichten moet je daarom niet alleen denken aan de aanschaf van kantoormeubelen , maar indien nodig ook aan een hoogwaardige airconditioning. Daarbij moet je weer rekening houden met bepaalde richtwaarden om de luchtsnelheid laag te houden. Anders ontstaat tocht, wat vaak leidt tot spiergerelateerde spanningsklachten. Voor de luchtkwaliteit is het belangrijk om te zorgen voor regelmatige luchtverversing door te ventileren. Ook meer groen op kantoor met planten is gunstig voor het binnenklimaat.
De wettelijke richtlijnen voor de temperatuur op kantoor
VOORSCHRIFTEN VAN DE ARBEIDSPLAATSENVERORDENING (ARBSTÄTTV)
In het kader van de arbeidsbescherming voor werknemers zijn er bijbehorende beschermingswetten, waarvan naleving verplicht is. De ruimtetemperatuur op kantoor is geregeld in de Arbeitsstättenverordnung. De leiding van een bedrijf moet zich houden aan bepaalde voorschriften die bedoeld zijn om de gezondheid van medewerkers te beschermen. Voor de temperatuur op kantoor geldt dat een voor de gezondheid gunstig klimaat verplicht is. In ruimten zonder een voor de bedrijfsvoering vereiste temperatuur worden de aan te houden waarden bepaald door de zwaarte van de werkzaamheden en de daarbij behorende lichaamshouding (lopen, staan, zitten).
Als richtlijn geldt bijvoorbeeld een optimale temperatuur op kantoor van 22 graden Celsius. Wat de luchtvochtigheid betreft, wordt ongeveer 50 procent als passend beschouwd. Afwijkingen zijn mogelijk op basis van de individuele en onderling afgestemde behoeften van de werknemers. Problematisch wordt het bijvoorbeeld vanaf 28 graden Celsius. Dan neemt het prestatievermogen geleidelijk af. Bij temperaturen ruim boven 30 graden Celsius wordt geconcentreerd werken duidelijk bemoeilijkt.
PLICHTEN VAN DE WERKGEVER
De wetgever bepaalt dat de temperatuur op kantoor niet hoger dan 26 graden Celsius zou mogen zijn. Maar als deze waarde in de praktijk wordt bereikt, geeft dit de werknemer nog niet het recht om weg te blijven van het werk. Pas vanaf 30 graden Celsius is de werkgever expliciet verplicht om maatregelen te nemen. Hij heeft hierbij verschillende mogelijkheden om het welzijn van de werknemer te waarborgen. Effectieve maatregelen zijn onder meer het aanbrengen van zonwering in de vorm van speciale beschermende beglazing of de installatie van markiezen, evenals het beschikbaar stellen van drinkwater. Bij een temperatuur op kantoor vanaf 35 graden Celsius is de werkgever verplicht andere ruimtes ter beschikking te stellen of voor een passende temperatuur te zorgen. Anders zijn ernstige gezondheidsgevolgen (hart- en vaatstelsel) mogelijk. Bij de aanschaf van koelsystemen voor de kantoorruimtes moet de werkgever voldoen aan de momenteel geldende Europese norm voor de ventilatie van zogenoemde niet-residentiële gebouwen. Die waarborgt een gezond binnenklimaat volgens wetenschappelijke standaarden.
Hier vind je een overzicht van de aanbevolen ruimtetemperaturen:
|
Woonruimte |
Optimale ruimtetemperatuur |
| Woonkamer / kantoor | 20 °C |
| Keuken | 18 °C |
| Badkamer | 23 °C |
| Slaapkamer | 16 - 18 °C |
| Kinderkamer | 20 - 22 °c |
| Kelder | 10 - 15 °C |
Productiviteit en binnenklimaat
CONCENTRATIE EN PRESTATIEVERMOGEN
Om je tijdens het werk optimaal te kunnen concentreren, is de ruimtetemperatuur een belangrijke indicator. De mentale prestaties worden sterk zowel positief als negatief beïnvloed door de temperatuur. In het algemeen zijn omstandigheden met iets koelere binnenlucht fysiologisch gunstiger dan met warmere lucht. Dat komt vooral door de zuurstofvoorziening van de hersenen, die in een koelere ruimte beter gewaarborgd is dan in een oververhitte. Wel verschillen vrouwen en mannen hierin duidelijk van elkaar, in elk geval op basis van prestatietests. Bij iets warmere temperaturen zijn de meeste vrouwen productiever dan mannen
Mannen vertonen juist een tegengestelde reactie bij iets lagere temperaturen. Als oorzaak van dit verschil wordt een anders werkende stofwisseling vermoed. Over het algemeen zijn afwijkingen in geen van beide richtingen echter bevorderlijk en daarom niet aan te raden. Bovendien verschillen mensen sterk in hun behoeften. Wat voor jou persoonlijk aangenaam is, kan voor je collega al te koud of te warm zijn.
PREVENTIEVE MAATREGEL
Om ook bij wisselende temperaturen of temperaturen die afwijken van je eigen voorkeur op kantoor zo productief mogelijk te blijven, kun je zelf het nodige doen. Let erop dat je tijdens je werktijd regelmatig ventileert. Stel zo nodig om de één à twee uur een herinneringstimer in, je zult het verschil in de luchtkwaliteit merken. Sta tussendoor even van je bureau op en beweeg wat. Dat kan een stukje rondlopen of stretchen zijn.
Belangrijk is een verandering van houding die je bloedsomloop op gang brengt, een ideale mogelijkheid vooral ook voor mensen die het snel koud hebben. Als de temperaturen onaangenaam warm worden, drink dan regelmatig en voldoende. Je zult je beter kunnen concentreren en je beter op je werk kunnen focussen. Ga daarnaast bij voorkeur niet in de directe zon zitten. Veel kantoren hebben ramen die geen zonwering bieden en je blootstellen aan directe zonnewarmte. Zorg voor een plek in de schaduw die je een zo aangenaam mogelijk werkklimaat biedt.
Conclusie: kamertemperatuur op kantoor
Een aangename kamertemperatuur op kantoor is niet alleen een luxe die medewerkers tijdens hun werktijd wensen. De basis is wettelijk vastgelegd in de vorm van richtwaarden en normen en dient ter bescherming van werknemers. Op de lange termijn heeft dit een positief effect op gezondheid, welzijn en niet in de laatste plaats op een productieve manier van werken. Wie in een gunstig binnenklimaat werkt, kan de werkgever de bijbehorende prestaties leveren. Optimale temperatuuromstandigheden zijn een centraal onderdeel van een gezonde inrichting van de werkplek.
Daarbij wordt rekening gehouden met de beperkte belastbaarheid van de mens en het lichaam. Het naleven van de richtlijnen voor arbeidsbescherming door een geoptimaliseerd binnenklimaat ontlast medewerkers en draagt bij aan het behoud van de gezondheid. De werkgever profiteert van een lager aantal ziektedagen en een hogere werktevredenheid onder de medewerkers.