Het is een trend met een nogal misleidende naam, zoveel is zeker. Wie het Engels ook maar enigszins beheerst en hoort dat ‘coworking’ momenteel sterk in opkomst is, wil zich voor het hoofd slaan. Natuurlijk werken collega’s idealiter samen en ja, de tijd van de einzelgängers op kantoor is voorbij. Maar rustig aan: hier gaat het om een iets ruimer begrip van collegialiteit. Bedoeld wordt dat freelancers, creatievelingen of kleine startups de krachten bundelen om samen grotere ruimtes te gebruiken. Het is duidelijk dat daar synergieën uit kunnen ontstaan en dat effect is ook absoluut de bedoeling. Toch dankt het idee zijn grote succes ook aan de schaarse woonruimte in steden en de daaruit voortvloeiende hoge kosten voor een werkplek, die individuen zich nauwelijks nog kunnen veroorloven.
Steeds meer zelfstandigen ontdekken de voordelen van coworking. Welke dat precies zijn en hoe je de voordelen van coworking het best benut, lees je hier.
- Interdisciplinaire samenwerking
- Voordeel van coworking: de overzichtelijke kosten als grootste pluspunt
- Niet alleen iets voor hippe metropolen
- Wat zijn mogelijke voordelen van coworking?
- Kun je je in een coworking space concentreren?
- Hoeveel flexibiliteit biedt coworking?
Interdisciplinaire samenwerking
Je zou haast van een modern succesverhaal kunnen spreken, waarvan het geniale erin zit dat van nood een deugd wordt gemaakt. Want de voordelen van coworking wegen zwaarder. Een snelle blik op de vastgoedmarkt laat zien waar in dit geval de nood zit: als het om huurprijzen gaat, is München volgens informatie van het vastgoedportaal ‘immobilienscout24’ koploper met momenteel gemiddeld meer dan 15 euro huur per vierkante meter voor woningen. Op de tweede plaats staat Frankfurt (meer dan 12 euro), plaats drie is voor Stuttgart met slechts een klein verschil, gevolgd door Heidelberg, Ingolstadt, Hamburg, Düsseldorf (meer dan 11 euro) en Wiesbaden, Berlijn en Offenbach am Main (meer dan 10 euro). In de omgeving van de steden ziet het er niet veel beter uit: wie zich de stad niet meer kan veroorloven, verhuist naar het platteland, waar met enige vertraging de woonruimte op zijn beurt schaars en dus duur wordt. Omdat de prijzen voor commercieel vastgoed die van particulier vastgoed volgen, zij het met vertraging, is de rekensom eenvoudig: ook ondernemers worden in München, Frankfurt en Stuttgart en de omliggende regio’s het hardst getroffen door de kosten van bedrijfsruimtes.
Traditioneel zijn vooral zelfstandig werkende eenpitters, kleine startups, minibedrijven of creatieven de eersten die onder zo’n ontwikkeling lijden. Hun inkomsten zitten meestal eerder aan de onderkant van het spectrum, en bovendien zijn kleine kantoorruimtes in het middensegment inmiddels zeldzaam geworden als een spreekwoordelijke hoofdprijs in de lotto. Het gevolg is dat ze hun werkplek vaak in hun eigen woning onderbrengen, waardoor die het middelpunt van het dagelijks leven wordt. Opstaan, van de slaapkamer naar de keuken voor een snel ontbijt, even onder de douche en dan weer terug naar de slaap-, woon- of zelfs werkkamer aan het bureau. Wat in eerste instantie klinkt als vrijheid en zelfbeschikking, vraagt in werkelijkheid om een grote mate van zelfdiscipline. Wat natuurlijk veel voordelen heeft – de was kun je in een korte pauze doen, de afwas ook – brengt ook risico’s met zich mee: wie letterlijk op kantoor woont, ziet het werk voortdurend voor zich en loopt het risico dat de levensstijl een soort mengeling van werk en privé wordt. De kwaliteit van beide gaat daardoor flink achteruit – kortom: de levenskwaliteit kan dalen.
UIT DE BUBBEL EN TERUG NAAR HET SOCIALE WERKLEVEN
Daar komt nog een belangrijk aspect bij: leven in een bubbel leidt tot isolatie, zowel zakelijk als privé. Hoe vervelend zakelijke meetings en afspraken op locatie ook kunnen zijn, ze zijn enorm waardevol om bijvoorbeeld de basis te leggen voor nieuwe opdrachten, collega’s en klanten te leren kennen of nieuwe mogelijkheden voor samenwerking te ontdekken. Deze sociale kant van het kantoorleven, waar veel werknemers vooral in drukke periodes waarschijnlijk op mopperen, valt nu weg – terwijl die juist heel waardevol kan zijn. Ook privérelaties lijden eronder dat het werk thuis steeds aanwezig is en de zelfstandige praktisch nooit vrij heeft. Het ligt dus voor de hand dat het een zelfstandig werkende eenpitter was die zich na een paar jaar in het thuiskantoor de positieve kanten van zijn tijd in loondienst herinnerde. En zo op het idee van coworking kwam. Misschien heeft ook wel niemand het echt bedacht en is het gewoon zo ontstaan.
Feit is dat de trend uit de VS komt, waar de vastgoedprijzen in de metropolen bekend genoeg al wat langer en harder door het dak gaan. Daar ontstonden als eerste de zogeheten coworking spaces: behoorlijk grote en open kantoren die door freelancers, kunstenaars, programmeurs, filmmakers of startende bedrijven werden gehuurd en waarin de benodigde infrastructuur gezamenlijk werd betaald. De volgende stap was dat commerciële aanbieders coworking spaces op de markt brachten – vaak in grote, prestigieuze kantoorcomplexen waarvoor vastgoedhandelaren moeilijk kapitaalkrachtige individuele huurders konden vinden. Ze boden werkplekken, internetverbinding, het netwerk, printers, kopieerapparaten, telefoon, vergaderruimtes en beamers voor presentaties aan en verhuurden de werkplekken afzonderlijk. Zoals bleek, een geweldig businessmodel: de kantoren vulden zich bureau voor bureau – naast elkaar werkende zelfstandigen werden bekenden en in het ideale geval zelfs collega’s. Want waar vind je sneller een passende webdesigner voor het komende project dan bij de koffiemachine in de keuken of zittend op de bureaustoel in de kamer ernaast?
Trefwoord „koffiemachine“: de zacht pruttelende machines en de ruimtes waarin ze staan, spelen een belangrijke rol binnen coworking spaces. Hier leren de huurders van de werkplekken elkaar op een ongedwongen manier kennen en worden ze mogelijk zelfs „echte“ collega’s voor het volgende project. Overigens: dat zakelijke samenwerkingen tegenwoordig alleen nog per opdracht worden aangegaan en daarom de huur van een bureau per dag, per maand of opnieuw projectgebonden de voorkeur krijgt boven een vaste huurovereenkomst, kan een teken van de tijd zijn. Coworking-voordeel: de vrijblijvendheid bij het verstrekken van opdrachten aan freelancers in plaats van aan interne afdelingen weerspiegelt zich inmiddels in een hele beroepsgroep.
De overzichtelijke kosten als grootste coworking-voordeel
Behalve dat individuele beroepsbeoefenaars elkaar bij de koffiemachine vinden en als team grotere opdrachten kunnen aannemen, ligt het grote voordeel voor gebruikers van coworking spaces in de overzichtelijke kosten. Hoe hoog de huur per uur, dag, week of maand uitvalt, hangt weliswaar af van de locatie en de aard van de ruimtes. Toch liggen de kosten voor een eigen bureau buitenshuis meestal ver onder die van een eigen kantoor. Ook grote bedrijven maken daar gebruik van en besteden medewerkers die ze seizoensgebonden of afhankelijk van de orderportefeuille inzetten, uit aan coworking spaces.
Dat geldt vooral voor een bijzondere vorm van coworking, namelijk de FabLabs. Daarmee worden coworking spaces bedoeld die naast de gebruikelijke kantoorinrichting beschikken over speciale apparatuur, bijvoorbeeld uit het high-endsegment. Ze kunnen interessant zijn voor bedrijven die een nieuw product willen onderzoeken of een nieuw bedrijfssegment willen uitproberen, zonder te hoeven investeren in kostbare geavanceerde technologie zoals lasers, 3D-printers, plotters, mainframes of filmstudio's. “FabLabs” spreken daarom een specifieke doelgroep aan, die op haar beurt kan profiteren van de losse samenwerking. Nieuwe inzichten kunnen worden gedeeld en de opgedane kennis kan zo sprongsgewijs toenemen. Nog een voordeel van coworking.
Niet alleen iets voor hippe wereldsteden
De grote aanbieders van coworking zitten van nature vooral in stedelijke gebieden. Toch valt het idee van interdisciplinair samenwerken ook in landelijke regio’s in vruchtbare aarde. In de loop der tijd zijn, afhankelijk van de behoeften van de afzonderlijke regio’s, de meest uiteenlopende aanbiedingen ontstaan: zo zijn er speciale workspaces voor ambachtelijke beroepen inclusief de nodige apparatuur voor kleermakers, restaurateurs of architecten – maar ook lichte, rustige ruimtes in achterhoven van oude patriciërshuizen in kleine steden voor bureaus, organisatoren en journalisten. Sommige aanbieders richten zich op prestigieuze designkantoren, andere op verlaten loodsen die ze ombouwen tot creatieve wijken met ateliers en studio’s. Weer andere aanbieders richten zich op de markt voor lege werkplekken: is een collega langere tijd met vakantie, dan kunnen bedrijfseigenaren zijn tijdelijk verlaten bureau Geld verdienen – zoals gezegd is er in Duitsland nauwelijks een plek waar geen behoefte bestaat aan flexibele werkplekken.
Een blik op de cijfers bevestigt dit:
Momenteel zijn er in Duitsland circa 1,3 miljoen freelancers, daar komen jaarlijks meer dan 300 000 nieuwe startups bij en ook nog eens ruim twee miljoen groeiende kleine ondernemingen. Dat komt neer op voortdurend meerdere honderdduizenden mensen die in de Bondsrepubliek een bureau nodig hebben. Geen wonder dus dat er veel beweging is op de markt: “shareDnC” heeft zich hier gevestigd als de grootste bemiddelaar van werkplekken. De kosten daarvoor liggen er, afhankelijk van de regio, tussen 100 en 400 euro per maand. Een overzichtskaart laat tal van locaties zien in en rond Hamburg, Berlijn, Maagdenburg, Hannover, Frankfurt am Main, Düsseldorf, Keulen, Bonn, Wuppertal, Stuttgart, Mannheim, Karlsruhe, München of Neurenberg – en het worden er steeds meer.
Wat zijn mogelijke voordelen van coworking?
Het meest opvallende voordeel van coworking is natuurlijk de kostenefficiëntie. Want wie geen eigen kantoor hoeft te huren, maar als het ware alleen een bureaustoel, is aanzienlijk goedkoper uit. En het geld dat je bespaart, kun je elders in je bedrijf investeren.
De infrastructuur van het kantoor kan door alle coworkers worden gebruikt. Een ander voordeel van coworking is ook dat je geen eigen internetverbinding, printer, scanner en vergaderruimte nodig hebt voor afspraken met je klanten.
Netwerken: Contacten leggen voor samenwerking met mensen uit andere branches is heel eenvoudig. Coworking biedt zo een flexibele en vruchtbare werkomgeving.
Maar ondanks alle voordelen moet je op een paar dingen letten als je geïnteresseerd bent in coworking.
Kun je je in een coworking space concentreren?
Wanneer veel verschillende mensen in een vrijblijvende omgeving actief zijn, kunnen er ook problemen ontstaan. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als er net geen plek meer over is op kantoor wanneer je die nodig hebt. Misschien is de infrastructuur ook net in gebruik of buiten werking wanneer je die voor je eigen project nodig hebt.
Dat bevordert de concentratie natuurlijk niet. Veel coworkingkantoren beschikken echter over zogenaamde silent rooms, waar de nodige rust heerst om te werken.
In de overige ruimtes kan een gesprek met collega's inspirerend zijn en helpen om je hoofd leeg te maken. De meeste coworking spaces hebben een prettige, huiselijke sfeer met daglicht, afbeeldingen, planten en misschien zelfs huisdieren. Een officehome waar iedereen zich prettig voelt, zorgt voor ontspannen werken en verhoogt de concentratie. De beperkte tijd die op de werkplek wordt doorgebracht, zorgt bovendien voor een zekere routine. Het uitpakken, werken en weer opbergen van het werkmateriaal helpt bij geconcentreerd werken. Omdat er geen aanwezigheidsplicht is, is zelfdiscipline nodig. De openingstijden geven de werktijd echter structuur en evenementen kunnen voor motivatie zorgen. Dat helpt ook om je concentratie een boost te geven.
Hoeveel flexibiliteit biedt coworking?
Wie kantoorruimte moet huren, zit daar normaal gesproken voor langere tijd aan vast. Bij coworking is dat anders. Hier kunnen werkplekken spontaan en voor een overzichtelijke periode worden gehuurd. Als je een kantoorwerkplek nodig hebt, hoef je dus alleen te betalen voor de tijd waarin je de ruimtes echt gebruikt. En je kunt de kantoorwerkplek ook weer spontaan opzeggen.