Daar staat hij dan, de nieuwe bureaustoel. Hij is ontworpen door een Italiaanse designer, en dat zie je meteen op het eerste gezicht. De donkerbruine leren bekleding oogt voor het witte bureau nog indrukwekkender dan je je in je stoutste dromen had voorgesteld; het voetkruis van gepolijst roestvrij staal maakt de chique uitstraling compleet. Of het nu voor je home office, kantoor of werkkamer is: wie investeert in kantoorinrichting uit het professionele of luxe segment, hecht niet alleen waarde aan comfort, maar ook aan een goede uitstraling. Hoogwaardige kantoorinrichting wil dan ook goed onderhouden worden. Een paar tips voor het juiste onderhoud – in de eerste van twee bijdragen gaat het om de „harde“ onderdelen van kantoormeubelen.
Het is meestal slechts een kwestie van tijd voordat het eerder genoemde chromen voetkruis van de directiestoel doffe of matte plekken krijgt door schoenhakken, kleine botsingen met de archiefkast of dagelijks stofzuigen. Het kunststof van de zitschaal kan door zonlicht of langdurig gebruik verkleuren of bros worden. En in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, kunnen ook stoelpoten van roestvrij staal gaan roesten. Wie er een beetje verstand van heeft, kan met eenvoudige middelen voorkomen dat kantoormeubelen al te snel verouderen. Want met de juiste verzorging behouden ze jarenlang hun nieuwe glans.
- Kunststof
- Chroom
- Roestvrij staal
- Massief hout
- Laminaat
- Gecoate spaanplaten, fineer en MDF
- Glas en plexiglas
Een kleine materiaalkennis van hardware
Bureaustoelen bestaan voor een groot deel uit kunststoffen op polymeerbasis. Polypropyleen (PP) wordt vanwege zijn harde, stevige en mechanisch belastbare eigenschappen vaak toegepast. Metalen zoals chroom of roestvrij staal worden vooral gebruikt op plekken waar extra stabiliteit nodig is, zoals bij het voetkruis, tafelpoten of stoelpoten. Ook verschillende hardhoutsoorten zoals beuken, eiken of esdoorn worden weer steeds vaker gebruikt, al bedient deze markt natuurlijk een niche en wordt die vaak voorzien door traditionele manufakturen. Omdat designklassiekers zoals de Amerikaanse „Jasper“-stoel of zijn navolgers vooral weer populair zijn bij liefhebbers van een verzorgde vintage look in de home office, en daar de geërfde eettafel van notenhout soms een nieuw leven als bureau krijgt, loont het ook om te kijken naar de basisprincipes van houtverzorging.
Ook bureau- of kastoppervlakken kunnen in principe van massief hout zijn; bij moderne systeemmeubelen worden echter meestal gelamineerde of gecoate spaanplaten of MDF (middeldichte houtvezelplaten) verwerkt. Ook glazen oppervlakken zijn populair vanwege hun moderne en luchtige uitstraling; die bestaan meestal uit veiligheidsglas of plexiglas, dat in sommige gevallen gekleurd of geslepen is. Ladenblokken, bureaupoten of stellingen kunnen ook van aluminium, staal of chroom zijn gemaakt.
Voor elk materiaal de juiste verzorging
Wat voor het ene materiaal een weldaad is, is voor het andere een gegarandeerde manier om het zo snel mogelijk rijp te maken voor de milieustraat. Daarom is het altijd verstandig om eerst de aanwijzingen van de fabrikant voor de juiste productverzorging te bekijken. Vooral bij gecoate of gelakte oppervlakken is voorzichtigheid geboden: al te sterke schoonmaakmiddelen kunnen het materiaal er lelijk uit laten zien of in het ergste geval zelfs beschadigen. In het algemeen geldt: probeer altijd eerst een milde reiniging, bijvoorbeeld met warm water en een zachte doek. Pas als dat ook na herhaald gebruik niet helpt, kun je teruggrijpen op een mild afwasmiddel en alleen in noodgevallen op zwaardere chemische middelen.
Afgezien van speciale reinigers, die je in vrijwel elke bouwmarkt of vaak zelfs in drogisterijen vindt, zijn er ook een paar goede huismiddeltjes om dof geworden glans weer op te frissen. De keuze van het middel hangt sterk af van het materiaal, daarom bekijken we hier de meest gangbare materialen die je op kantoor kunt tegenkomen wat nauwkeuriger.
Kunststof
Kunststof, met name polypropyleen, kan op zich behoorlijk wat hebben. Zolang het niet ruw wordt behandeld, breekt het nauwelijks en behoudt het zijn vorm bijna een eeuwigheid lang. Alleen het uiterlijk kan onder bepaalde omstandigheden veranderen: blootstelling aan zonlicht of het gebruik van agressieve schoonmaakmiddelen kan het bleek of dof maken. Als bijvoorbeeld de zitschaal van een bureaustoel zichtbare gebruikssporen heeft opgelopen door dagelijks gebruik, is een huismiddeltje aan te raden dat ook graag wordt gebruikt om autodashboards er weer mooier uit te laten zien: spraysolie. Maak het betreffende onderdeel vooraf goed schoon. Daarvoor zijn vochtige doekjes geschikt die je ook in het huishouden gebruikt, of gewoon een stuk keukenpapier en wat glasreiniger. Laat het daarna goed drogen, neem een zachte doek, spuit er wat olie op en wrijf de kunststofdelen zorgvuldig in.
Chroom
Het hoeft niet altijd chroomreiniger te zijn om dof geworden onderdelen weer te laten glanzen. Natuurlijk kun je ook bureaupoten, voetkruizen van bureaustoelen of kastbeslag aanpakken met een pluisvrije doek en een geschikte spray uit de bouwmarkt. Maar de volgende huismiddeltjes zijn een stuk milieuvriendelijker en net zo effectief: vaseline, citroenen of as. Wat in eerste instantie merkwaardig klinkt, zijn heel gebruikelijke hulpmiddelen in de autobranche – waar chroom tenslotte het meest voorkomt.
Wie bijvoorbeeld vanaf het begin wil voorkomen dat chroomdelen gaan roesten, kan de fraai glanzende delen van zijn kantoorinrichting met een beetje vaseline inwrijven. Deze dunne beschermlaag zorgt ervoor dat het chroom niet eens de kans krijgt om te oxideren. Is het toch al zover gekomen, dan kan een schijfje citroen wonderen doen: wrijf er simpelweg de aangetaste plekken mee in, spoel na met ruim schoon water en wrijf droog met een zachte doek.
Wie thuis een houtkachel heeft, kan ook een handvol koude as in een uitgespoeld yoghurtbekertje meenemen naar kantoor. Giet er een scheutje water bij en doop er een doek in. Wrijf de aangetaste plekken ermee af en spoel en droog ze vervolgens opnieuw.
Roestvrij staal
Een beproefd huismiddel voor het reinigen van onderdelen van roestvrij staal is natriumbicarbonaat. Dit echt oeroude huismiddel voor het schoonmaken van gootstenen in de keuken werkt natuurlijk ook op kantoor: doe wat poeder op een vochtige spons, wrijf grondig, laat het inwerken en veeg het af met warm water. Herhaal de behandeling indien nodig en experimenteer met de inwerktijd tot het resultaat eruitziet zoals het moet. Spoel in ieder geval na met warm water en poets alles tot slot helemaal droog.
Gebruikelijke alternatieven zijn bakpoeder, alcohol of ook azijn; en voor minder grondige reiniging een uitgebreide poetsbeurt met een microvezeldoek en eventueel wat afwasmiddel. Bij geborsteld roestvrij staal, een optisch zeer aantrekkelijke variant van stalen onderdelen, is het belangrijk nooit dwars op de slijprichting te poetsen, om het fraaie effect zo lang mogelijk te behouden. Huismiddeltjes helpen weliswaar uitstekend; in dit geval is de industrie echter net iets beter. Er zijn namelijk onderhoudsproducten voor roestvrij staal ontwikkeld die na het reinigen een beschermlaag op het oppervlak achterlaten, waardoor nieuwe vingerafdrukken of vetvlekken daarna worden voorkomen.
Massief hout
Het wordt iets lastiger als het om “massief hout” gaat. Als je echte houten meubels op kantoor hebt staan, moet je je eerst goed informeren voordat je met de poetsdoek zwaait of zelfs agressieve reinigingsmiddelen in huis haalt. Want in principe geldt: de meeste meubels worden door de fabrikant verzegeld, zodat water, vet of vlekken geen sporen achterlaten op het waardevolle natuurproduct en niet in het hout kunnen dringen. Het is belangrijk om bij één soort verzegeling te blijven. Is het hout bijvoorbeeld door de fabrikant geolied, dan moet het met regelmatige tussenpozen worden nabehandeld met de juiste olie. Hoe lang een behandeling meegaat, hangt sterk af van het type.
Is het meubel gewaxt, dan heeft het weinig zin om houtolie te gebruiken. Wie een tafel of kast recyclet en niet precies weet welke vorm van conservering de vorige eigenaar of de fabrikant heeft gekozen, doet er goed aan advies te vragen aan een meubelmaker die het oppervlak met een deskundig oog bekijkt. Zeker bij dure meubels kan het in geval van twijfel zinvol zijn om de mooie stukken af te schuren en volledig opnieuw te behandelen, om krassen, vlekken en vooral vocht buiten te houden. Want één ding is zeker: als hout eenmaal is opgezwollen, is dat proces niet meer terug te draaien.
Of het nu om de kantoervloer, het tafelblad of de kastdeur gaat: massief hout moet worden gevoed, zodat het niet uitdroogt. Van was wordt in dit verband gezegd dat het betere eigenschappen heeft dan olie – terwijl olie beter beschermt tegen vocht. Zogeheten hardolie combineert de sterke punten van beide stoffen.
Voor alle houtsoorten, of ze nu geolied, gewaxt of gelakt zijn, geldt: met natuurzeep en een zachte doek moeten alle gebruikelijke gebruikssporen te verwijderen zijn.
Laminaat
In tegenstelling tot hout is laminaat relatief eenvoudig te onderhouden. Om krassen door kleine steentjes of kruimels te voorkomen, moeten laminaatoppervlakken vaak worden gestofzuigd. Zijn ze sterker vervuild, dan loont het om vochtige vloerdoekjes te gebruiken die in de vakhandel verkrijgbaar zijn. Deze doekjes bevatten oliën en wassen die het laminaat ontzien.
Gecoate spaanplaten, fineer en MDF
Ook systeemmeubelen van gecoate spaanplaten, houtfineer of MDF-platen hebben voor het dagelijkse onderhoud liever milde zeep en water dan een grote schoonmaak met veel vocht en een sterk zeepsop. Ook hier geldt in principe: goed nadrogen, zodat er geen sporen achterblijven.
Glas en plexiglas
Hoe licht en luchtig bureaus met glazen tafelbladen op kantoor ook ogen, ze vragen wel veel onderhoud. Vette afdrukken van vingers en handpalmen, kalkaanslag van een glas water of simpelweg stof en pluisjes bedekken het oppervlak, zo lijkt het, sneller dan andere oppervlakken. Omdat je alles meteen ziet, lijkt het ook alsof glas veel sneller vuil wordt dan hout- of MDF-platen. Dat geldt vooral voor alle glazen oppervlakken op kantoor die vaak worden aangeraakt – dus ook glazen deuren of natuurlijk ruiten.
Bij het reinigen van glas is er eigenlijk maar één hulpmiddel taboe: de stofzuiger. De harde kunststof zuigmond en de kunststof borstelharen van reinigingsopzetstukken kunnen glas namelijk bekrassen – hetzelfde geldt trouwens ook voor doeken van synthetische vezels. Ook schoonmaakmiddelen op basis van alkalische logen zijn ongunstig, omdat ze het glas kunnen beschadigen. Het beste herinnert de ijverige kantoormedewerker zich de werkwijze van zijn grootmoeder, die vieze ramen te lijf ging met zachte katoenen doeken, een beetje spiritus in het schoonmaakwater en een zeem. Dat werkt bij glazen tafels net zo goed als glasreiniger of de beroemde halve citroen. Daarmee kun je glas prima inwrijven. Laat dit even inwerken en spoel het vervolgens zorgvuldig af met water. Voor het napolijsten is een zachte doek of ook krantenpapier aan te raden.
Als het dan toch een keer gebeurt en er krassen in het glas zijn gekomen, raden experts aan om voorzichtig tandpasta te gebruiken. Druk een beetje uit de tube op de bekraste plek, wrijf het met een zachte keukenrol stevig en met ronddraaiende bewegingen in en was het ten slotte af met schoon water. De reinigingsdeeltjes in de pasta, die normaal de tanden reinigen, doen ook op glazen oppervlakken hun werk en verminderen grove krassen – of schuren ze er zelfs helemaal uit.
Deel twee gaat over textielsoorten die op kantoor worden gebruikt.