Hulp bij een juiste zithouding via de Feldenkrais-methode
- Gespannen? It's all a question of balance!
- De Feldenkrais-methode
- The interview with Michael Luschmann
Gespannen? It's all a question of balance!
Volgens de populaire wijsheid is ‘het beter om te liggen en te lopen dan te zitten en te staan’ het recept voor een goede houding. De aloude kennis lijkt echter nog niet doorgedrongen tot de kantoorwereld. Volgens de publieke opinie worden bedrijven waarin mensen liggen en lopen in plaats van zitten of staan eerder als dubieus beschouwd. Iedereen die al een paar jaar een vaste “zitbaan” heeft, kent het kruis met het kruis. Spanning in het schouder- en nekgebied, pijn in de onderrug, zware benen of zelfs harige vingers na het werk zijn bekende beroepsziekten. Iedereen kent de gevolgen op de lange termijn, althans uit geruchten: hernia's, spataderen of zelfs trombose.
The big sitting from school desk to retirement
De grote Duitse zorgverzekeraars hebben het probleem al als zodanig onderkend en bieden rugscholen, houdingscursussen of bewegingslessen aan werkplek om een wijdverbreide ziekte te voorkomen (en waarschijnlijk ook om behandelingskosten te besparen). Ten slotte zitten, als gevolg van de ‘informatisering’ van veel beroepen, steeds meer mensen op hun werk. En natuurlijk niet alleen in het beroepsleven: vanaf de eerste klas is al het werk gebaseerd op de stoel. We zitten zes en drie kwartier per dag, met huiswerk en bijles in de middag; Het middelbare schoolsysteem met acht niveaus heeft niet noodzakelijkerwijs de hoeveelheid tijd verminderd die studenten op de zitting van hun broek doorbrengen. Dankzij de overstap naar het internationale bachelor- en mastersysteem is er meer vraag dan ooit aan universiteiten en zijn de gevolgen nu al duidelijk zichtbaar.
Want waar er een symptoom is, is er vraag naar genezing of verlichting. The sports institutes of most large universities offer back schools, back health or compensatory sports in which students can do something for their backs. Ook de verscheidenheid aan flexibele bureaustoelen op de markt spreekt voor zich: zitten is het belangrijkste geworden. Een goede kan uiteraard Bureaustoel help to defuse the “back” risk area. Maar is er meer?
RISK MINIMIZATION FOR THE BACK IN FOUR STEPS
Paying attention to the following four points helps a lot. Zo is de pauze niet alleen het leukste deel van het werk, maar in deze context ook het gezondste deel. Want niet alleen de concentratie heeft last van de constante mentale belasting, maar ook de spieren. Een korte pauze wordt daarom aanbevolen, uiterlijk elke 30 tot 60 minuten - die uiteraard in beweging moet worden besteed. Een beetje ronddwalen op kantoor is voldoende om het systeem een kleine boost te geven en spieren te activeren die voorheen inactief waren. Secondly, exercise is important even after work. Als je de hele dag zit, moet je zeker een geschikt evenwicht vinden en wat oefening doen. Hierbij geldt: alles wat het hele lichaam in beweging brengt, wint: zwemmen is bijvoorbeeld beter dan schaken en badminton is beter dan biljarten.
Ten derde kan gerichte spiertraining in bepaalde gevallen de tussenwervelschijven helpen beschermen. Omdat verkeerd tillen van gewichten meer kwaad dan goed voor het lichaam doet, wordt het advies van een arts en trainer aanbevolen. En dan moet de bureaustoel natuurlijk optimaal afgesteld zijn. De basisregel is: De zithoogte moet zo worden gekozen dat de heupgewrichten ongeveer één tot twee vingerbreedtes hoger zijn dan de knieën. Hun positie moet 90 graden boven de enkelgewrichten zijn – zegt de expert. Michael Luschmann heeft sinds 1985 zijn eigen praktijk in Weilheim, waar hij mensen helpt met fysiotherapie volgens de “Feldenkrais-methode”.
De Feldenkrais-methode
De Feldenkrais-methode, genoemd naar de grondlegger ervan, de natuurkundige en natuurwetenschapper Dr. Moshé Feldenkrais (1904 – 1984), is niet zozeer een therapieprocedure als wel een leermethode die de leerling een actieve rol geeft. Geïnspireerd door een knieblessure begon Moshé Feldenkrais in de jaren vijftig onderzoek te doen naar de verbanden tussen de functies van menselijke beweging en de manier waarop we denken en handelen. Het doel is om de bewegingsvrijheid te vergroten - volgens het credo: "Als je weet wat je doet, kun je doen wat je wilt." Feldenkrais is gebaseerd op de wetenschap dat het menselijk bewegingsapparaat tot veel meer in staat is dan men zou denken. Uitleg met een voorbeeld: Feldenkrais biedt verschillende mogelijkheden om naar rechts of naar links te kijken. A banal matter in itself, one might think. In het begin oefen je het extra bewegen van de oogspieren, de nek of het hoofd met de schouder en uiteindelijk het initiëren van de rotatie vanuit de heup. De afzonderlijke bewegingssequenties leiden van de een naar de ander – de basis is altijd wat zonder kracht mogelijk is. In tegenstelling tot yoga of pilates heeft Feldenkrais geen spirituele component.
Een alternatieve leer die een ongebruikelijk perspectief biedt op het onderwerp ‘rugklachten’, zoals een interview in de praktijk laat zien. Wanneer Michael Luschmann bijvoorbeeld over zijn werk vertelt, vermijdt hij de term ‘patiënt’ geheel. Hij besteedt ook niet veel tijd aan de algemene ziektebeelden, maar concentreert zich eerder op de verbindingen in het lichaam - en gaat aan de slag met de basis. Zitten, zegt Michael Luschmann, is in de eerste plaats een kwestie van definitie. Je kunt immers net zo op de grond zitten als op een stoel. “But there is a difference,” he explains. “Op een stoel heb ik minimaal twee steunvlakken: de vloer, de zitting en eventueel de rugleuning.” Want zonder zo’n steunvlak is zitten niet mogelijk. “Volgens de natuurkunde heeft het skelet een tegenkracht nodig, zowel bij het bewegen als bij het tillen, liggen of zitten.” En voegt er ondeugend aan toe: “Probeer een gewicht op te tillen terwijl je in het water drijft...” Het lichaam is een systemische structuur die dynamisch beweegt en daarom afhankelijk is van een passief oppervlak. Tot zover de basisprincipes, waarbij de stoel veel belangrijker is dan verwacht. Een interessant uitgangspunt voor een paar vragen aan de “assistent-trainer van de Feldenkrais-methode” geboren in 1959.
The interview with Michael Luschmann
buerostuhl24: Wat kun je eigenlijk verkeerd doen tijdens het zitten?
Michael Luschmann: De juiste zithoogte is een belangrijke factor en de ideale positie van de kniegewrichten ten opzichte van de heupen en enkels. Dit alles moet kloppen om optimaal op de zitpoten te kunnen zitten - die deel uitmaken van het bekken en een beetje op hardlopers lijken. Zoals de naam al doet vermoeden, zijn ze bedoeld om op te zitten. Not doing this can be a mistake. Af en toe loungen in een stoel is net zo oké als rechtop zitten. De ideale zithouding is er een waarin ik mij moeiteloos alle kanten op kan bewegen. Dit maakt het zitten op je zitbenen zo belangrijk. Ze hebben een klein contactoppervlak, waardoor ik niet veel kracht nodig heb om van positie te veranderen. Bijvoorbeeld om de telefoon op te nemen, een papiertje uit de la te halen of documenten op de lade te halen Bureau sorteren. Als ik in de stoel zit, vergroot ik de oppervlakte en vraag ik meer kracht van mijn lichaam. Dit vermoeit het lichaam uiteraard in veel grotere mate.
Does anyone actually know how to sit properly?
At least everyone knew it once. Een baby ontwikkelt de vorm van zijn skelet door beweging in de zwaartekracht. De gewrichtskassen bijvoorbeeld, of de uitlijning van de ribben, worden grotendeels beïnvloed door pogingen om door evenwicht in de ruimte te bewegen. Je doet vrijwel de hele dag niets anders dan bewust de bewegingsvorm vinden die zuinig is. Je vergeet dan dit vermogen om bewust te bewegen in de loop van je leven – tenminste in de geïndustrialiseerde wereld. Bijna niemand zit meer op de grond, dus je zou bijvoorbeeld het bekken bewust op verschillende manieren moeten bewegen. Maar we gebruiken meubels, die perceptie, mobiliteit en aanwezigheid atrofiëren voor evenwicht.
What are the consequences?
These could have the following effects:
-
spanning
-
Shortening and atrophy of the muscles
-
Normale slijtage
-
Immobility of the hip joints
-
Artrose...
Echt, spierverlies?
Natuurlijk. The ideal position for a muscle is neutral. Dit geeft de spier de mogelijkheid om te verlengen en samen te trekken. Een spier die acht uur per dag wordt verkort, verliest het vermogen om te verlengen en omgekeerd. Hierdoor gaat het verloren: wat ik niet gebruik, verlies ik.
Hoeveel mensen komen naar uw praktijk om dit soort problemen te voorkomen?
Sterker nog, de meeste mensen komen alleen als ze een probleem hebben. In tegenstelling tot de klassieke fysiotherapie is de Feldenkrais-methode echter meer een preventieve maatregel. Waar de focus anders ligt op de symptomatische behandeling, gaat het bij ons fundamenteel om de verbindingen in het lichaam. This also affects the treatment. In tegenstelling tot de klassieke medisch-therapeutische benadering van het verlichten of elimineren van pijn, heeft de Feldenkrais-methode meer een educatieve achtergrond. It's about improving living conditions. To do this, it is important to move better; leren de blik op zichzelf te richten en de eigen hulpbronnen optimaal te benutten. We beginnen dus waar niets pijn doet en herstellen de bewegingssequenties. Ook qua perceptie is dit een groot verschil. Want zo wordt de aandacht afgeleid van de pijn, of beter: van het probleem.
So they teach the ideal movement?
Helaas bestaat zoiets naar mijn mening niet. Maar er is iets dat ik je ‘eigen bewegingssignatuur’ noem. Daarom observeren we aan het begin van de behandeling eerst mensen die de activiteiten doen die ze gewoonlijk doen. We laten de bibliothecaris bijvoorbeeld zien hoe we een boek uit de plank kunnen pakken en hem, indien nodig, alternatieve manieren laten zien om dit te doen. Dit kan de beweging vermijden die de pijn veroorzaakte. Ieder mens beweegt anders, dus iedereen moet anders behandeld worden. Wij creëren eenvoudig optimale bewegingssequenties voor de persoon. En we accepteren dat het symptoom waarmee iemand bij ons kwam, daardoor zal verdwijnen. As a “side effect” so to speak (laughs).
Dus het genezende effect is meer indirect?
Juist! Er zit een fundamenteel andere filosofie achter. Wanneer de meeste mensen in behandeling komen, willen ze terugkeren naar de toestand waarin ze verkeerden voordat het probleem begon. Maar dat zou zeker twijfelachtig zijn, want zo is het probleem ontstaan. Er moet dus iets veranderen, zodat het probleem kan verdwijnen – en op een gegeven moment niet meer terugkomt.
Is there the ideal office chair?
Het is zeker goed als de stoel een zekere mate van mobiliteit heeft. A height-adjustable seat, for example. Het kan geen kwaad als de rugleuning individueel verstelbaar is. Maar ik moet ook weten dat het menselijk skelet altijd flexibeler is dan welke stoel ter wereld dan ook. Daarom is het beter als het skelet zich kan aanpassen aan de stoel en niet andersom. Een baby kan overal slapen: op de arm van de moeder, op de grond... omdat het zo zacht en overzichtelijk is. Het kan dus geen kwaad om eens op een eenvoudige houten stoel te zitten. Door comfortabele stoelen verliezen we elasticiteit en beweging.
Bestaat er een wijdverspreide ziekte die ‘zitschade’ wordt genoemd – of om het anders te zeggen: was alles beter in het verleden toen er meer banen waren waarvoor geen bureauwerk nodig was?
Elke klus vereist een optimaal bewegingsverloop, of het nu gaat om zitten, staan of rijden. Natuurlijk zijn er banen die meer aandacht voor het eigen lichaam vereisen: voor professionele klimmers is de kwestie van ‘evenwicht’ bijvoorbeeld veel belangrijker dan voor iemand die in een stoel kan zitten en er normaal gesproken niet uit kan vallen. In mijn ervaring hebben timmerlieden ook tot op hoge leeftijd een redelijk optimaal bewegingsverloop, ze moeten immers hun hele leven op dakbalken balanceren. Maar veel dingen zijn ook beter geworden: veel materialen in de bouw zijn lichter geworden en slijtageschade onder werknemers komt minder vaak voor.
Heeft u voor alle sedentaire mensen een Feldenkrais-oefening waarmee zij optimaal kunnen leren zitten?
Duidelijk. Het doel van de les moet zijn om u in eerste instantie comfortabeler te laten zitten. Om dit te doen, moet je eerst je eigen lichaam waarnemen. Hoe zit ik? How can I perceive the pelvis while sitting? Welke kant van het zwembad heeft meer contact of gewicht met de zitting? How do the feet contact the ground? Op welk deel van de rug kan ik het meeste lichaamsgewicht op de rugleuning plaatsen? In het bovenste gedeelte? But rather the lower back? En dan is het belangrijk om op je eigen ademhaling te letten: Waar adem ik? More up, towards the neck? Or rather down, into the stomach? Nadat deze vragen bewust zijn verhelderd, heb je een bepaald beeld van hoe je eigenlijk zit.
Inderdaad. En nu?
Ik zou u nu willen vragen om verder naar voren te gaan zitten, richting de rand. And now I would ask the same questions. Met één afwijking, namelijk met de vraag naar het verschil met vroeger. How do I have to hold myself now? How long could I stay in this position? Notulen? Uren? In other words: Am I sitting comfortably? Nu zou het tijd zijn om met je linkerhand onder de linkerheup te reiken en het linker zitbeen te vinden. Je kunt dit kleine, slipachtige deel van het zwembad behoorlijk goed voelen. And then do the same with the right hand.
Oh, those are the sitting bones...!
(grijnst) Precies! Je zult ze nu kennen en met deze kennis veel kunnen doen. U kunt bijvoorbeeld het gewicht voorzichtig over het rechter zitbeen verplaatsen, en vervolgens over de linker. Je kunt de beweging dan herhalen en eventueel op een gegeven moment combineren tot een cirkelvormige beweging. Dit kan allemaal heel gemakkelijk terwijl u aan het werk bent; je kunt bellen, een sms typen, e-mails lezen... terwijl je de oefening doet. En als dat goed voor je is, kun je op een gegeven moment je zitbenen als ‘voeten’ gaan zien en ze gebruiken om over de rand van de stoel te ‘lopen’ – heen en weer. Dan beweegt je rug en leer je veel over je eigen bewegingsverloop. Which is the actual path to optimal sitting.
OVER MICHAEL LUSCHMANN
Michael Luschmann, geboren in 1959, heeft sinds 1980 professionele ervaring op het gebied van fysiotherapie. Sinds 1985 leidt hij zijn eigen praktijk in de bovenstad van Weilheim en werkt hij sinds 1993 samen met zijn vrouw Doris Luschmann. Door een opleiding als Feldenkrais-opvoeder in Zwitserland van 1990 tot 1993 verwierf hij de titel van “Feldenkrais-leraar”. Sinds 2000 geeft hij les aan supervisiegroepen voor Feldenkrais-leraren in Duitsland, Engeland en Italië, en sinds 2010 als “International Assistant Trainer of the Feldenkrais Method”. Meer informatie: www.praxislushmann.de.