Er is deze vuistregel als het gaat om het leren van een instrument: volgens de publieke opinie hebben alleen degenen die vóór hun twintigste verjaardag minstens 10.000 uur hebben beoefend, een kans om een meester in hun vak te worden. Dat zou het equivalent zijn van ongeveer 417 dagen van 24 uur non-stop oefenen. Geen twijfel mogelijk: aangezien er tijdens het lopen maar heel weinig muziekinstrumenten worden bespeeld, betekent deze enorme hoeveelheid tijd onder meer veel zitten. Gelukkig zijn er speciale muzikantenstoelen. Een kort overzicht van de arbeidsomstandigheden van een musicus en de eisen waaraan een goede leerstoel voor musici moet voldoen.
-
Muziek die zit
-
Oefening baart kunst
-
Een zadel voor de gitarist, een kinderstoel voor de contrabassist
-
Gezondheidsschade door kantoorwerk, niet door drummen
Muziek die zit
10.000 uur is een enorme hoeveelheid tijd. Nou ja, een dag heeft 24 uur en theoretisch zou je een instrument in iets minder dan een jaar meesterlijk onder de knie kunnen krijgen, zonder slaap of pauzes. Omdat de meeste mensen dringend slaap, frisse lucht en voedsel nodig hebben, worden het al snel 666 dagen met 9 uur eet- en rusttijd. Maar iedereen die ooit een instrument heeft bespeeld, weet hoe veeleisend het kan zijn om non-stop met een lastig onderwerp om te gaan. De acht uur die een normale werkgever aan zijn werk besteedt, inclusief pauzes, is dan ook een sportieve aanname: zonder weekends zouden dat 1.250 dagen zijn, oftewel ruim drie en een half jaar. Inclusief de weekenden is dat iets meer dan vier jaar vakantievrij fulltime dienstverband.
Iedereen die al duizelig wordt van deze rekenvoorbeelden, moet er rekening mee houden dat een Mozart, een Bach of een Beethoven en zeker ook de Beatles gemakkelijk vijfcijferige uren hadden kunnen oefenen tot het hoogtepunt van hun creativiteit. Iedereen die zich met de biografieën van muzikanten bezighoudt, zal in het voorste derde deel van het boek doorgaans een vrij saai hoofdstuk tegenkomen, vooral als het om virtuozen gaat. Vaak volgend op een innerlijke drang naar muziek, barricaderen de hoofdrolspelers - rockgitaristen, punkrockdrummers of pianisten van wereldklasse - zichzelf in hun kelders, kinderkamers of repetitieruimtes en oefenen ze elke vrije minuut. Kort na deze aflevering begint de plot op snelheid te komen; namelijk op het punt waarop de levensverteller beseft dat er veel veranderd is qua vaardigheden en hij in de publieke belangstelling durft te treden.
Maar het is niet alleen de hoeveelheid tijd die cruciaal is voor succes. Daar hoort natuurlijk ook talent bij en het geluk dat je je bezigheden ongestoord of zelfs ondersteund door een leraar of collega-muzikant kunt uitoefenen. Omdat het simpelweg ‘doorzitten’ van de oefentijd geen meester creëert. Dat het getal 10.000 überhaupt is ontstaan, heeft het grote publiek overigens te danken aan de Amerikaanse schrijver Malcolm Gladwell. In zijn boek ‘High Flyers’ nam hij de studie over van twee Amerikaanse psychologen die begin jaren negentig ontdekten dat je ergens minstens 10.000 uur aan moet besteden om er specialist in te worden – ongeacht je talent of bijzondere fysieke eisen. De daaruit afgeleide simplificatie dat iedereen als het ware een danser, zanger, acrobaat, instrumentalist of wedstrijdsporter op wereldniveau is en dat vrijwel alles te leren is, is vervolgens vele malen weerlegd.
Een Amerikaanse psychologieprofessor ontdekte bijvoorbeeld dat sommige muzikanten na minder dan 5.000 uur op de oefenklok meesters in hun vak waren geworden, terwijl anderen veel meer dan 10.000 uur hadden gezwoegd en nog steeds slechts middelmatigheid hadden bereikt. Het verwoestende nieuws voor alle overpresteerders: de kans dat iemand die 10.000 uur oefent en daardoor doorgaat naar beheersingsniveaus, is ruim 12 procent.
Oefening baart kunst
Hoe het ook zij. Als je goed wilt worden in je vak, moet je veel oefenen – en op basis van de beschikbare cijfers kun je een goed beeld krijgen van hoeveel dat kan zijn. In zituren betekent dat: veel te veel. Naast hun instrumentale oefensessies zullen de meeste mensen ook andere dingen zittend moeten doen: naar school gaan bijvoorbeeld, of werken. Het is daarom belangrijk dat de stoel waarop de musicus oefent optimaal kan worden aangepast aan de eisen van de betreffende instrumentalist.
Als beginnende professionele fagottist heeft Leonhard gemiddeld tussen de vier en vijf uur per dag op zijn schema staan. Als daar optredens, opnames of orkestreizen bijkomen, neemt de werkdruk toe. Daarna brengt hij tien tot twaalf uur door in de studio of repetitieruimte. De student aan de Universiteit voor Muziek en Theater van München brengt een groot deel van zijn tijd zittend door. “Thuis gebruik ik een normaal exemplaar Bureaustoel Om te oefenen gebruiken we bij concerten eigenlijk meer speciale stoelen”, meldt de 24-jarige. “Drie dingen zijn belangrijk: dat ze in hoogte verstelbaar zijn, dat ze een verstelbare rugleuning hebben en dat de helling van de zitting veranderd kan worden.”
De meeste zijn in hoogte, zithoek en rugleuning verstelbaar Bureaustoelen Aangepast - maar speciale stoelen voor instrumentalisten zijn nog steeds te vinden in speciaalzaken. Al schiet ‘stoel’ daar ver achter: dit zijn sta- of zithulpmiddelen met meerdere voetsteunen waarvan de zitting zadelvormig is. Ze hebben geen klassieke rugleuning; het is meer een in hoogte verstelbare onderrugsteun. Vooral muzikanten met een slechte houding zweren bij dergelijke stoelen.
Een zadel voor de gitarist, een kinderstoel voor de contrabassist
Naast speciale stoelen voor contrabassisten, die beschikken over speciale voetsteunen en een relatief extreme hoogteverstelling, zijn er speciale stoelen voor dirigenten, gitaristen en natuurlijk drummers. Over drummers gesproken: er is nauwelijks een instrument dat zo direct wordt geassocieerd met langdurig zitten als het drumstel. Of het nu in jazz, rock, pop of natuurlijk in een orkest is: percussionisten verrichten fysiek enorm veel werk, dat afhankelijk van de muziekstijl grenst aan sport: In tegenstelling tot schaken, dat ook onder de categorie ‘zitsporten’ valt, schuilt er een zekere lichamelijkheid in de aard van drummen. Als je naar de foto's van hardrock- of heavy metalbands kijkt, wordt al snel duidelijk dat de dames en heren van de bontlooierij een indrukwekkend lichaamsbouw hebben ontwikkeld - uiterlijk als ze hun vak al een paar jaar uitoefenen. Voor jazzdrummers gaat het meer om de rustige nuances en slim gebeitelde grooves, maar de precisiemechanica daagt ook het lichaam uit. Bovenal omdat drums zittend worden bespeeld, met uitzondering van enkele exotische rockabillynummers.
Als lid van een wereldwijde percussieshowgroep is Jürgen voortdurend in beweging op het podium. Als studio-operator, producer, componist, docent en lid van verschillende bands zit hij vaak en voor langere tijd. Het is bijna logisch dat hij zelf problemen heeft gehad door langdurig zitten en het aannemen van geforceerde houdingen. Dienovereenkomstig hebben zijn woorden gewicht als hij praat over de juiste benadering van drummen. In zijn ogen zijn de juiste stoel, een drumstel dat met je meegroeit en de juiste manier om aan het instrument te zitten de drieklank die rugvriendelijk drummen mogelijk maakt. Natuurlijk spreekt hij als drumleraar als hij erop aandringt dat een goede leraar het instrument van zijn leerling op de juiste manier afstelt en ervoor zorgt dat hij een goede zithouding aanleert. Dat geldt uiteraard ook voor alle soorten instrumenten, zegt de 46-jarige.
Gezondheidsschade door kantoorwerk, niet door drummen
"Over het algemeen moeten zowel het instrument als de stoel ervoor met je mee kunnen groeien. Vooral leerlingen tussen de 10 en 14 jaar groeien flink. En het spreekt voor zich dat een drumstel bespeeld door een 10-jarige er anders uit moet zien dan een drumstel bespeeld door een volwassene." Als het om de stoel gaat, is veel een kwestie van smaak. “Ik geloof niet in drumkrukjes die te comfortabel zijn; er zijn modellen met rugleuningen”, zegt de professional. “De drummer in een normale pop- of rockband zit in een houding die zijn aandacht en bewustzijn ondersteunt – en dat betekent zeker niet een gebogen ruggengraat in het onderbekkengebied.”
De energiestroom gaat uiteindelijk door het ruggenmerg en kan niet onderbroken worden door een bocht. "Dat weten we uit het wegverkeer", zegt hij, "Zelfs een zogenaamde ligfietser gaat in een kritieke situatie automatisch rechtop zitten. Hetzelfde geldt voor drummen: je bent vrijwel constant in de lucht en hebt 100 procent aandacht nodig." Daarom beveelt hij stoelen aan die een rechtopstaande houding mogelijk maken. “Ze moeten traploos in hoogte verstelbaar en draaibaar zijn – en, afhankelijk van je smaak, een naar buiten afgeronde, wagenwiel- of zadelvormige zitting hebben.”
Voor de 46-jarige is één ding belangrijk: “De schade aan mijn gezondheid komt niet voort uit het drummen, maar uit het Studio- of kantoorwerk.” Als resultaat kreeg hij een ergonomische bureaustoel. Hier vindt u een grote keuze aan geschikte stoelen zoals Werkstoelen en krukken!